هنردرمانی: بازیابی تعادل و آرامش

از قدیم گفته‌اند که «یک تصویر، هزار کلمه حرف در خود دارد» و همین نکته، نشان می‌دهد که هنر و ابراز خلاقانه خود، چه تأثیر بزرگی بر شناخت و تعامل انسان‌ها می‌گذارد. در هنردرمانی تلاش می‌شود این نیروی شگفت‌انگیز برای درمان افراد به کار گرفته شود.

یک تابلوی نقاشی یا قطعه موسیقی به‌قدری در ابراز یک ایده یا احساس عالی عمل می‌کند که هر توصیف دیگری را به مبارزه می‌طلبد. هنردرمانی از مسیرهای متفاوتی با چالش‌های جسمانی، هیجانی و شناختی روبه‌رو می‌شود و فرد را به سوی شناخت و ابراز خود هدایت می‌کند.

لازم نیست هنرمند باشید یا حتی استعداد هنری داشته باشید تا از مزایای هنردرمانی بهره‌مند شوید. این شکل درمان، از قدرت هنر و اشکال مختلف تعامل غیرکلامی کمک می‌گیرد تا افراد را به روشی جدید، تشویق به ابراز خود و مشارکت در روند درمان کند و باعث بهبود همه‌جانبه زندگی افراد شود.

برای اینکه با اشکال مختلف هنردرمانی و مزایای آن برای بیماری‌های جسمانی و روانی بیشتر آشنا شوید، به مطالعه این مقاله ادامه دهید.

هنردرمانی چیست؟

بزرگسالی-مشغول-رنگ-آمیزی-با-آبرنگ

بر اساس تعریف انجمن هنردرمانی امریکا، هنردرمانی نوعی درمان است که با خلق فعالانه هنر، فرایندهای خلاقانه، نظریه‌های روانشناسی کاربردی و تجارب انسانی، به بیماران کمک می‌کند.

افرادی که مدرک هنردرمانی دارند اجازه دارند این روش را برای همه گروه‌های سنی به کار بگیرند. هنردرمانی به صورت تک‌جلسه‌ای، گروه‌درمانی یا حین انجام مشاوره زناشویی یا خانوادگی نیز قابل اجراست.

یکی از اهداف اساسی هنردرمانی، بهبود کیفیت زندگی افراد است. هنردرمانی تلاش دارد به بهبود عملکرد انسان‌ها یا بازگشت آن‌ها به وضعیت سابق خود کمک کند.

هنردرمانی چگونه انجام می‌شود؟

افرادی که به هر شکلی هنری خلق می‌کنند، چه خود را هنرمند بدانند و چه ندانند، در فرایند خوداکتشافی قدم برداشته‌اند که فضایی ایمن برایشان مهیا می‌کند تا احساسات خود را ابراز کنند. به‌علاوه، فرایند خلق هنر باعث می‌شود احساس کنند کنترل بیشتری بر اوضاع زندگی خود دارند. خلاقیت فقط یکی از عناصر جلسه هنردرمانی است. در جلسات هنردرمانی، فرد می‌تواند کارهای متنوعی انجام دهد:

  • نقاشی
  • طراحی
  • نقاشی با انگشت
  • سفالگری
  • معرّق
  • مجسمه‌سازی
  • طراحی یا خطاطی بی‌دقت و سریع
  • درست کردن کُلاژ

گرچه فرد این فعالیت‌ها را زیر نظر هنردرمانگر انجام می‌دهد اما آنچه خلق می‌شود، پاسخ‌‌های اوست به وضعیت موجود، بدون هیچ فیلتری. درک این پاسخ‌ها می‌تواند باعث ارتقای سلامت روان و بهزیستی فرد شود.

مشاور-و-مراجع-مقابل-هم-نشسته-صحبت-میکنند

برای اینکه فرد به چنین شناختی برسد، همراه با هنردرمانگر درباره آنچه خلق کرده گفت‌وگو می‌کنند و اشیا، انسان‌ها و تصاویری را که در این اثر هنری وجود دارد یا غایب است، بررسی می‌کنند.

ریشه‌های هنردرمانی

گرچه هنر از هزاران سال پیش، بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی انسان بوده، هنردرمانی در سال‌های 1940 توسط یک هنرمند انگلیسی به کار بسته شد.

طراحان اصلی آن در حوزه‌هایی مانند تعلیم و تربیت، هنرهای بصری و روان‌درمانگری تحصیل کرده بودند و مادر هنردرمانی، مارگارت نامبرگ، تحت تأثیر اولین موج‌های نظریه روان‌تحلیلگری در اوایل قرن 20 میلادی بود. او باور داشت که از طریق فرایندهای خلاقانه، افراد می‌توانند افکار و احساسات ناهشیار خود را ابراز کنند.

از نظر او، وقتی افراد درباره این روند خلاقانه با درمانگر خود صحبت می‌کنند، می‌توانند شناخت بهتری از خود پیدا کنند. این شناخت جدید نیز می‌تواند باعث شفای روان‌شناختی شود. نوشته‌های مارگارت نامبرگ همچنان مورد توجه است.

هنردرمانی برای چه کسانی مفید است؟

هنردرمانی به برخی افراد کمک می‌کند:

  • افرادی که سابقه آسیب روانی دارند، برای مثال، جنگ یا بلایای طبیعی را پشت سر گذاشته‌اند
  • کسانی که سلامتی‌شان دچار چالشی جدی شده، برای مثال، دچار آسیب مغزی یا سرطان شده‌اند
  • بیمارانی که به مشکلاتی مانند افسردگی، اوتیسم و دمانس مبتلا هستند.

نمای-نزدیک-از-آبرنگ-و-کاغذهای-رنگ-آمیزی-شده

هنردرمانی به کاهش استرس و اضطراب افرادی که گرفتار درد مزمن هستند نیز کمک می‌کند. به‌علاوه، متخصصان این حوزه معتقدند هنردرمانی به‌عنوان طب مکمل برای افراد دیگری نیز مفید است، از جمله افرادی که دچار مشکلات زیر هستند:

  • اضطراب
  • اختلالات خورد و خوراک
  • اختلالات مصرف مواد
  • استرس.

هنردرمانگران باور دارند که هنردرمانی می‌تواند برخی مهارت‌ها را ارتقا دهد از جمله:

  • بهبود رویکرد فرد به حل مسئله
  • ارتقای مهارت‌های اجتماعی
  • مدیریت استرس
  • تقویت توانایی خودتنظیمی
  • شناخت بیشتر فرد از خود.

هنردرمانی برای کودکان

پژوهشگران دریافته‌اند که هنردرمانی می‌تواند برای کودکانی که با چالش‌های خاصی مواجه می‌شوند مفید باشد؛ چالش‌هایی مانند:

  • آسیب روانی در دوران کودکی
  • ناتوانی و نیازهای تحصیلی ویژه
  • ارتکاب جرایم در نوجوانی
  • آسم مزمن.

کودکی-در-حال-نقاشی-با-آبرنگ

هنردرمانی برای کودکانی که یک معضل به‌خصوص را تجربه نمی‌کنند اما با چالش‌های مختلفی در زندگی خود مواجه هستند نیز مفید است.

سایر درمان‌های خلاق

هنرهای بصری تنها روش خلاقانه‌ای نیست که کاربرد درمانی دارد. اشکال دیگر خلاقیت نیز می‌توانند خاصیت درمانی داشته باشند.

موسیقی

موسیقی‌درمانی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • جلسات گوش‌کردن به موسیقی
  • نگارش اشعار و موسیقی
  • اجرای موسیقی.

موسیقی‌درمانی برای افرادی که دچار اختلالات روانی، آسیب روانی و آلزایمر شده‌اند مفید است. برخی از زنان باردار نیز تأثیر مثبت موسیقی حین زایمان را تأیید می‌کنند.

رقص

رقص‌درمانی با به‌کارگیری تعامل غیرکلامی، وضعیت فرد را ارزیابی و بیماری‌اش را درمان می‌کند.

نمایش

نمایش‌درمانی که فرایندی فعال و تجربی است، به افراد فرصت می‌دهد احساسات خود را ابراز کنند و با قصه‌گویی و بداهه‌پردازی، مهارت‌های بین‌فردی خود را تقویت کنند.

نمایش-درمانی-گروهی

شعر

شعردرمانی با کمک نگارش ابرازگرایانه، از جمله یادداشت‌برداری یا قصه‌گویی شفابخش، بهبود را از طریق نوشتن تشویق می‌کند.

خلاصه اینکه…

هنردرمانی یک رویکرد درمانی است که بر کشف عمیق‌ترین افکار و احساسات و آشکار کردن آن‌ها به وسیله هنر تأکید می‌کند. هنردرمانگران باید هم در زمینه روان‌درمانگری و هم هنر آموزش دیده باشند.

این نوع درمان برای همه گروه‌های سنی مناسب است، حتی کسانی که معتقدند مهارتی در هنر ندارند. یافته‌های علمی نشان می‌دهد که هنردرمانی می‌تواند برای افراد مبتلا به اختلالات مختلف، از اختلالات خورد و خوراک گرفته تا آسیب روانی، مفید باشد.

منبع: MedicalNewsToday

 

مخاطب گرامی!

در اپلیکیشن بهزی همیشه می‌توانید با پزشک و درمانگر خود مشاوره کنید و از توصیه‌های درمانی برای بهبود کامل‌تر استفاده کنید.

از داروخانه آنلاین بهتیام نیز می‌توانید مکمل‌ها و محصولات سلامت موردنظر خود را آنلاین تهیه کنید. در مسیر سلامتی و خودمراقبتی همراه شما هستیم.

هشدار :

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزینی برای تشخیص و درمان توسط پزشک قلمداد شود. هرگز عمل به توصیه‌های پزشک را به‌دلیل مغایرت با مطالبی که می‌خوانید، به تأخیر نیندازید یا نادیده نگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا