درباره سرطان روده بزرگ (کولون) بیشتر بدانیم!

سرطان روده بزرگ از روده بزرگ (کولون) یا راست‌­روده (رکتوم) شروع می‌­شود. هر دوی این اندام­‌ها در قسمت تحتانی دستگاه گوارش هستند. راست‌­روده در انتهای روده بزرگ قرار دارد.

انجمن سرطان آمریكا تخمین می‌­زند كه از هر ۲۳ مرد، یک نفر و از هر ۲۵ زن، یک نفر در طول زندگی خود به سرطان روده بزرگ مبتلا می­‌شود.

پزشک ممکن است از مرحله‌بندی به عنوان راهنما استفاده کند تا بفهمد سرطان چقدر پیشرفت کرده است. برای پزشک مهم است که از مرحله سرطان آگاهی داشته باشد تا بتواند بهترین برنامه درمانی را به بیمار ارائه دهد و برآوردی از چشم­‌انداز بیماری او در درازمدت داشته باشد.

مراحل ابتلا به سرطان روده بزرگ چیست؟

مرحله­ صفر سرطان روده اولین مرحله، و مرحله­ چهار، پیشرفته‌­ترین مرحله است:

  • مرحله­ صفر: در این مرحله که به عنوان «سرطان درجا» نیز شناخته می­‌شود، سلول‌های غیر طبیعی فقط در پوشش داخلی روده بزرگ یا راست‌­روده وجود دارند.
  • مرحله­ یک: سرطان به لایه پوششی یا مخاط روده بزرگ یا راست‌­روده نفوذ کرده و ممکن است به لایه عضلانی نیز سرایت کرده باشد. اما به غدد لنفاوی اطراف یا سایر قسمت‌های بدن گسترش نیافته است.
  • مرحله­ دو: سرطان به دیواره­ روده بزرگ یا راست‌­روده، یا از طریق دیواره‌­ها به بافت­های مجاور گسترش یافته اما بر غدد لنفاوی تأثیر نگذاشته است.
  • مرحله­ سه: سرطان به غدد لنفاوی منتقل شده اما به قسمت‌های دیگر بدن گسترش نیافته است.
  • مرحله­ چهار: سرطان به اندام‌­های دورتر مانند کبد یا ریه­‌ها گسترش یافته است.

علائم سرطان روده بزرگ چیست؟

سرطان روده بزرگ، خصوصاً در مراحل اولیه، ممکن است هیچ علائمی بروز ندهد. اگر در مراحل اولیه علائمی وجود داشته باشد، می­‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • یبوست
  • اسهال
  • تغییر در رنگ مدفوع
  • تغییر در شکل مدفوع، مانند مدفوع باریک یا رشته‌­ای
  • وجود خون در مدفوع
  • خون‌ریزی از راست‌­روده
  • نفخ زیاد
  • انقباض‌های شکمی (دل‌پیچه)
  • درد شکم

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، از پزشک برای صحبت در مورد غربالگری سرطان روده بزرگ وقت بگیرید.

علائم مرحله­ سه یا چهار (مراحل آخر سرطان) چیست؟

علائم سرطان روده بزرگ در مراحل آخر آشکارتر هستند. علاوه بر علائم فوق، شخص ممکن است نشانه‌­های زیر را نیز تجربه کند:

  • خستگی مفرط
  • احساس ضعف غیر قابل توضیح (بدون دلیل واضح)
  • کاهش وزن ناخواسته
  • تغییراتی در مدفوع که بیش از یک ماه طول بکشد
  • احساس اینکه روده کاملاً خالی نمی­‌شود
  • استفراغ

اگر سرطان روده بزرگ به سایر قسمت‌­های بدن گسترش یابد، ممکن است این علائم نیز تجربه شود:

  • یرقان یا زردی چشم‌­ها و پوست
  • ورم در دست‌ها یا پاها
  • مشکلات تنفسی
  • سردردهای مزمن
  • تاری دید
  • شکستگی استخوان

چه عواملی باعث بروز سرطان روده بزرگ می­‌شود؟

محققان هنوز در حال بررسی علل ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند.

سرطان ممکن است در اثر جهش­‌های ژنتیکی، خواه جهش‌­های ارثی و خواه اکتسابی، ایجاد شود. این جهش­‌ها به این معنا نیست که شخص قطعاً به سرطان روده بزرگ مبتلا می‌­شود، اما احتمال ابتلا را افزایش می­‌دهد.

برخی جهش­‌ها ممکن است باعث تجمع سلول­‌های نابهنجار در پوشش داخلی روده بزرگ و تشکیل پولیپ شوند. پولیپ‌­ها توده‌­هایی کوچک و خوش‌­خیم هستند.

برداشتن این توده‌­ها از طریق جراحی می‌­تواند اقدامی پیشگیرانه باشد. پولیپ‌­های درمان‌نشده می­‌توانند سرطانی شوند.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار دارند؟

هر روز به فهرست عوامل خطرسازی که به‌تنهایی یا در ترکیب با عوامل دیگر، احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می­‌دهند، افزوده می‌شود.

عوامل خطرساز ثابت

برخی از عواملی که خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می­‌دهند اجتناب‌ناپذیرند و نمی‌­توان آنها را تغییر داد. سن یکی از این عوامل است. احتمال ابتلای اشخاص به این سرطان بعد از رسیدن به پنجاه‌سالگی افزایش می­‌یابد.

برخی دیگر از عوامل خطرزای ثابت عبارت‌اند از:

  • سابقه قبلی ابتلا به پولیپ روده بزرگ
  • سابقه قبلی ابتلا به بیماری‌­های روده
  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ
  • ابتلا به برخی سندرم‌­های ژنتیکی خاص مانند پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP)
  • از تبار یهودیان شرق اروپا یا آفریقایی بودن

عوامل خطرزای قابل اصلاح

برخی عوامل خطرزا، اجتناب‌­پذیر هستند، یعنی می‌­توانید آن‌ها را تغییر دهید تا خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش دهید. این عوامل عبارت‌اند از:

  • اضافه­‌وزن یا چاقی
  • سیگار کشیدن
  • مصرف زیاد الکل
  • ابتلا به دیابت نوع دو
  • سبک زندگی بی­‌تحرک
  • رژیم غذایی مملو از گوشت­‌های فرآوری‌­شده

سرطان روده بزرگ چگونه تشخیص داده می‌­شود؟

تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ، بیشترین شانس بهبود را به شخص می­‌دهد.

کالج پزشکان آمریکا (ACP) انجام غربالگری را به افرادی که بین ۵۰ تا ۷۵ سال دارند و  با ریسکی متوسط برای ابتلا به بیماری مواجه هستند، توصیه می‌کند.

«ژورنال پزشکی بریتانیا» غربالگری را به افرادی که ۵۰ تا ۷۹ سال دارند و ریسک ابتلا آنها در ۱۵ سال آتی حداقل ۳درصد است، توصیه می­‌کند.

پزشک کار خود را با کسب اطلاعات در مورد سابقه­ پزشکی و خانوادگی شخص شروع خواهد کرد و بیمار را معاینه خواهد کرد. ممکن است شکم را فشار دهد یا معاینه­ رکتال انجام دهد تا وجود توده یا پولیپ را بررسی کند.

آزمایش مدفوع

ممکن است هر ۱ تا ۲ سال یک بار از شخص، آزمایش مدفوع گرفته شود. آزمایش مدفوع برای ردیابی خون پنهان در مدفوع استفاده می­‌شود. دو نوع اصلی از این آزمایش وجود دارد: آزمایش خون پنهان در مدفوع مبتنی بر گایاک و آزمایش ایمونوشیمی مدفوع.

آزمایش خون پنهان در مدفوع مبتنی بر گایاک (gFOBT)

گایاک ماده­ای گیاهی است که در پوشش روی کارت حاوی نمونه­ مدفوع استفاده می­‌شود. اگر خون در مدفوع شخص وجود داشته باشد، کارت تغییر رنگ می‌­دهد.

قبل از این آزمایش باید از مصرف برخی از غذاها و داروها مانند گوشت قرمز و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی خودداری شود زیرا ممکن است روی نتایج آزمایش تأثیر بگذارد.

آزمایش ایمونوشیمی مدفوع (FIT)

آزمایش ایمونوشیمی مدفوع، هموگلوبین (پروتئین موجود در خون) را ردیابی می­‌کند. این روش دقیق­‌تر از آزمایش مبتنی بر گایاک تلقی می­‌شود.

دلیل برتری ایمونوشیمی مدفوع این است که بعید به نظر می‌­رسد این آزمایش، خون‌ریزی دستگاه گوارش فوقانی را که به‌ندرت ناشی از سرطان روده بزرگ است، ردیابی کند. علاوه بر این، نتایج این آزمایش تحت تأثیر غذاها و داروها قرار نمی‌­گیرد.

تست­‌های خانگی

از آنجایی که برای این آزمایشات به چندین نمونه­ مدفوع نیاز است، پزشک احتمالاً کیت‌های آزمایش را برای استفاده در خانه در اختیار شخص قرار می‌­دهد (به جای اینکه نمونه‌­ها در آزمایشگاه گرفته شود).

هر دوی این آزمایش‌­ها را می‌­توان با کیت‌­های خانگی خریداری شده به صورت آنلاین نیز انجام داد.

بسیاری از کیت‌­های خریداری شده به صورت آنلاین مستلزم ارسال نمونه مدفوع به آزمایشگاه هستند. نتایج آزمایش ظرف ۵ روز کاری آماده می‌شوند.

نسل دوم کیت‌­های آزمایش ایمونوشیمی را می­‌توان به صورت آنلاین نیز خریداری کرد، اما لازم نیست نمونه مدفوع به آزمایشگاه ارسال شود. نتایج تست در عرض ۵ دقیقه مشخص می‌­شود.

آزمایش خون

پزشک ممکن است برخی آزمایش‌های خون را برای شناخت بهتر عامل ایجادکننده­ علائم تجویز کند. آزمون عملکرد کبد و شمارش کامل سلول‌های خونی می­‌توانند احتمال وجود سایر بیماری­‌ها و اختلالات را رد کنند.

سیگموئیدوسکوپی

سیگموئیدوسکوپی که آزمایشی با حداقل میزان تهاجم است، به پزشک اجازه می‌­دهد قسمت انتهایی روده بزرگ را که خم‌­روده (کولون سیگموئید) نامیده می­‌شود، از نظر وجود ناهنجاری­ بررسی کند. این روش که به آن سیگموئیدوسکوپی انعطاف­‌پذیر نیز می‌­گویند، شامل استفاده از یک لوله انعطاف‌­پذیر با چراغی روی آن است.

کالج پزشکان آمریکا انجام سیگموئیدوسکوپی را هر ۱۰ سال یکبار توصیه می‌­کند، در حالی که ژورنال پزشکی بریتانیا انجام آن را فقط یکبار توصیه می­‌کند.

کولونوسکوپی

در کولونوسکوپی از یک لوله­ دراز با دوربین کوچکی متصل به آن استفاده می‌شود. این روش به پزشک اجازه می‌­دهد تا داخل روده بزرگ و راست‌­روده را از لحاظ وجود هر چیز غیرمعمولی بررسی کند. این آزمایش معمولاً زمانی استفاده می‌شود که نتایج دیگر آزمایش‌های غربالگری کمتر تهاجمی، احتمال ابتلای شخص به سرطان روده بزرگ را نشان داده باشند.

همچنین طی کولونوسکوپی، پزشک می­‌تواند نمونه بافتی را از نواحی غیرطبیعی بردارد و برای تجزیه‌وتحلیل به آزمایشگاه بفرستد.

از بین روش­‌های تشخیصی موجود، سیگموئیدوسکوپی و کولونوسکوپی در ردیابی توده‌­­های خوش‌خیم که ممکن است به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند، موثرترند.

کالج پزشکان آمریکا انجام کولونوسکوپی در هر ۱۰ سال را توصیه می‌­کند، در حالی که ژورنال پزشکی بریتانیا آن را یک‌بار بیشتر توصیه نمی‌­کند.

رادیوگرافی (اسکن اشعه ایکس)

پزشک ممکن است رادیوگرافی با استفاده از محلول کنتراست رادیواکتیو را که حاوی عنصر شیمیایی باریوم است، تجویز کند.

این مایع با استفاده از تنقیه باریوم وارد روده‌­های شخص می­‌شود. وقتی تنقیه در جای خود قرار گرفت، محلول باریوم دیواره­ روده بزرگ را می­‌پوشاند. این کار به بهبود کیفیت تصاویر رادیوگرافی کمک می­‌کند.

سی­‌تی‌اسکن

سی­‌تی‌اسکن تصویری مشروح از روده­ی بزرگ به پزشک می­‌دهد. سی‌­تی‌اسکنی که برای تشخیص سرطان روده بزرگ استفاده می­‌شود، گاهی کولونوسکوپی مجازی نامیده می­‌شود.

گزینه­‌های درمانی سرطان روده بزرگ چیست؟

درمان سرطان روده بزرگ به عوامل مختلفی بستگی دارد. وضعیت سلامت عمومی شخص و مرحله­ سرطان به پزشک در ایجاد برنامه­ درمانی کمک می­‌کند.

عمل جراحی

در مراحل اولیه­ سرطان روده بزرگ، ممکن است جراح بتواند پولیپ‌­های سرطانی را از طریق جراحی بردارد. اگر پولیپ به دیواره­ روده متصل نشده باشد، احتمالاً چشم­‌انداز درمان بسیار خوب خواهد بود.

اگر سرطان به دیواره­ روده سرایت یافته باشد، ممکن است جراح مجبور به برداشتن بخشی از روده بزرگ یا راست­‌روده به همراه غدد لنفاوی اطراف باشد. اگر ممکن باشد، جراح قسمت سالم باقیمانده از روده بزرگ را به راست‌­روده متصل می‌کند.

اگر امکان این کار نباشد، ممکن است کولوستومی انجام شود. این کار شامل ایجاد شکافی در دیواره­ی شکم برای دفع مواد زائد است. کولوستومی ممکن است موقت یا دائمی باشد.

شیمی‌­درمانی

شیمی­‌درمانی یعنی استفاده از داروهایی برای کشتن سلول­‌های سرطانی. برای افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ، شیمی‌درمانی معمولاً پس از جراحی و برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده انجام می­‌شود. شیمی­‌درمانی رشد تومورها را نیز کنترل می‌­کند.

داروهای شیمی‌­درمانی برای درمان سرطان روده بزرگ شامل این موارد است:

  • کاپسیتابین
  • فلوروراسیل
  • اگزالی‌پلاتین
  • ایرینوتکان

شیمی‌­درمانی اغلب با عوارض جانبی همراه است که باید با مصرف داروهای دیگر کنترل شود.

پرتودرمانی

در پرتودرمانی از پرتوی با انرژی بالا (مشابه پرتو مورد استفاده در رادیوگرافی) برای هدف قرار دادن و از بین بردن سلول‌های سرطانی، قبل و بعد از عمل جراحی استفاده می­‌شود. پرتودرمانی معمولاً در کنار شیمی‌­درمانی انجام می­‌شود.

سایر داروها

درمان­‌های هدفمند و ایمنی‌­درمانی نیز ممکن است توصیه شود. داروهایی که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان سرطان روده بزرگ تأیید شده‌­اند عبارت‌اند از:

  • بواسیزوماب (آواستین)
  • راموسیروماب (سیرامزا)
  • زالتراپ (زیو-افلیبرسپت)
  • ستوکسیماب (اِربیتوکس)
  • پانيتوموماب(وِکتیبیکس)
  • رگورافنیب (استیوارگا)
  • پمبرولیزوماب (کیترودا)
  • نیوولیوماب (اُپدیوو)
  • ایپیلیموماب(یِرووی)

از این داروها برای درمان سرطان روده­ بزرگ متاستاتیک یا مرحله­ آخر که به انواع دیگر درمان پاسخ نمی‌­دهد و به سایر قسمت‌­های بدن گسترش یافته، استفاده می‌شود.

چند درصد از مبتلایان به سرطان روده بزرگ زنده می‌مانند؟

آگاهی از ابتلا به سرطان روده بزرگ می‌­تواند نگران‌­کننده باشد اما احتمال درمان این نوع سرطان، به‌ویژه در مواقعی که زود تشخیص داده شود، بسیار بالاست.

بر اساس داده‌­های جمع‌آوری‌شده در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵، ۶۳درصد از مبتلایان به تمامی مراحل سرطان روده بزرگ، ۵ سال پس از آگاهی از ابتلا به بیماری، زنده بودند. این عدد برای مبتلایان به سرطان راست‌روده، ۶۷درصد است.

اقدامات درمانی برای موارد پیشرفته‌­تر سرطان روده بزرگ نیز پیشرفت زیادی کرده است.

طبق آمار مرکز پزشکی دانشگاه جنوب غربی تگزاس، در سال ۲۰۱۵، میانگین نرخ بقا برای افرادی که در مرحله ۴ سرطان روده بزرگ بودند، حدود ۳۰ ماه بود. در حالی که در سال‌های ۱۹۹۰، این مدت‌زمان به طور متوسط ​​۶ تا ۸ ماه بود.

در عین حال، پزشکان اکنون شاهد بروز سرطان روده بزرگ در افراد جوان‌تر هستند. برخی از این موارد ممکن است به سبک زندگی ناسالم مرتبط باشد.

طبق آمار انجمن سرطان آمریکا، در حالی که مرگ‌و‌میر ناشی از سرطان روده بزرگ در بزرگسالان مسن کاهش یافته است، مرگ‌و‌میر در افراد کمتر از ۵۰ سال بین سال­های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۷ افزایش یافته است.

آیا می­‌توان از سرطان روده بزرگ پیشگیری کرد؟

برخی از عوامل خطرزا برای سرطان روده بزرگ، مانند سابقه خانوادگی و سن، قابل پیشگیری نیستند.

با این حال، عوامل خطرزایی که مربوط به سبک زندگی هستند و می‌­توانند در بروز سرطان روده بزرگ نقش داشته باشند، قابل پیشگیری هستند و تغییر آنها ممکن است به کاهش احتمال ابتلا به این بیماری کمک کند.

همین‌حالا می‌­توانید با اقدام‌های زیر، گام‌­هایی برای کاهش احتمال ابتلای خود به این سرطان بردارید:

  • کاهش مصرف گوشت قرمز
  • اجتناب از مصرف گوشت­‌های فرآوری‌شده مانند هات‌داگ و کالباس
  • مصرف بیشتر غذاهای گیاهی
  • کم‌کردن مصرف چربی
  • ورزش روزانه
  • در صورت توصیه پزشک، کاهش وزن
  • ترک سیگار
  • کاهش مصرف الکل
  • کاهش استرس
  • کنترل دیابت

یکی دیگر از اقدام‌های پیشگیرانه این است که بعد از ۵۰ سالگی، کولونوسکوپی یا روش دیگر غربالگری سرطان را انجام دهید. سرطان هرچه زودتر تشخیص داده شود، نتیجه درمان بهتر خواهد بود.

چه انتظاری از درمان می‌توان داشت؟

اگر سرطان روده بزرگ زود تشخیص داده شود، قابل‌درمان است.

با تشخیص به‌موقع، بیشتر افراد حداقل ۵ سال پس از تشخیص سرطان زندگی می­‌کنند. اگر در طول این ۵ سال، سرطان برنگردد، احتمال عود آن بسیار کم است، به‌خصوص اگر تشخیص در مرحله­ اولیه سرطان صورت گرفته باشد.

منبع: Healthline

 

مخاطب گرامی!

در اپلیکیشن بهزی همیشه می‌توانید با پزشک و درمانگر خود مشاوره کنید و از توصیه‌های درمانی برای بهبود کامل‌تر استفاده کنید.

از داروخانه آنلاین بهتیام نیز می‌توانید مکمل‌ها و محصولات سلامت موردنظر خود را آنلاین تهیه کنید. در مسیر سلامتی و خودمراقبتی همراه شما هستیم.

هشدار :

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزینی برای تشخیص و درمان توسط پزشک قلمداد شود. هرگز عمل به توصیه‌های پزشک را به‌دلیل مغایرت با مطالبی که می‌خوانید، به تأخیر نیندازید یا نادیده نگیرید.

تیم به‌کست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

لایو 39 بهزی: نگاهی به حرفه داروسازی با دکتر الناز سخائیان

چهارشنبه 10 شهریور 1400
تیم بهزی تلاش می‌کند در کنار آموزش بیمار، پایش مسیر بهبود و پیگیری درمان (فالوآپ) او، از بهترین روش‌های خود مراقبتی و درمان بیماری‌های مختلف در سراسر جهان آگاه باشد. در همین راستا در کنار ارائه خدمات روزانه به بیماران در اپلیکیشن کاربر و بیمار، آخرین یافته‌ها و اطلاعات جدید […]
به‌کست