هر آنچه باید درباره اسهال بدانید: دلایل، روش‌های پیشگیری و درمان آن

همه افراد در طول زندگی حداقل یک‌بار دچارش می‌شوند. گاهی با درد و دل‌پیچه همراه است و گاهی با تب و حالت‌تهوع. حتی شاید آنقدر کلافه‌تان کند که مجبور شوید به درمانگاه مراجعه کنید. در این مطلب، با دلایل اسهال، علائم شایع و راه‌های پیشگیری و درمان آن بیشتر آشنا می‌شوید.

اگر مدفوع‌تان شل و آبکی شده یا دائم برای دفع مدفوع به دستشویی می‌روید، دچار اسهال شده‌اید. این مشکل معمولاً چند روز طول می‌کشد و اغلب به درمان نیاز ندارد. اسهال می‌تواند شدید یا مزمن باشد.

اسهال شدید یک یا دو روز طول می‌کشد و ممکن است ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی یا مسمومیت غذایی باشد. «اسهال مسافرتی» نیز زمانِ گذراندن تعطیلات در کشورهای دیگر ظاهر می‌شود و با قرار گرفتن در معرض باکتری یا انگل. اسهال شدید نسبتاً شایع است.اسهال مزمن حداقل چهار هفته طول می‌کشد. اغلب نتیجه بیماری یا اختلالی در روده است، مانند ابتلا به بیماری سلیاک (Celiac) یا کرون (Crohn).

چه عواملی باعث اسهال می‌شوند؟

ابتلا به اسهال دلایل مختلفی دارد. با برخی از این دلایل احتمالی آشنا شوید:

  • عدم تحمل برخی مواد غذایی مثل لاکتوز
  • حساسیت غذایی
  • عوارض جانبی داروها
  • عفونت ویروسی
  • عفونت باکتریایی
  • بیماری‌های مربوط به روده
  • عفونت انگلی
  • جراحی کیسه صفرا یا معده

روتاویروس (Rotavirus) از دلایل شایع اسهال در کودکان است. عفونت‌های باکتریایی ناشی از سالمونلا (Salmonella) یا ای‌کولای (E. coli) نیز از دیگر عوامل شایع اسهال هستند.

ممکن است اسهال مزمن نشانه وجود بیماری جدی‌تری مثل سندروم روده تحریک‌پذیر یا بیماری التهاب روده باشد. اسهال مکرر و شدید می‌تواند نشانه بیماری‌های مرتبط به روده یا اختلال در عملکرد آن باشد.

علائم اسهال چیست؟

اسهال نشانه‌های مختلف و متعددی دارد. شاید فقط یکی از آن‌ها و یا ترکیبی از همه ‌آن‌ها را تجربه کنید. علائمی که تجربه می‌کنید، به علت بیماری وابسته است. طبیعی است دچار یک یا چند مورد از حالت‌های زیر شوید:

  • حالت‌تهوع
  • درد شکم
  • دل‌پیچه
  • نفخ
  • کمبود آب بدن
  • تب
  • مدفوع خونی
  • نیاز مکرر و فوری به تخلیه روده‌ها
  • حجم زیاد مدفوع

اگر دچار هر یک از این علائم شده‌اید، با پزشک خود مشورت کنید.

کمبود آب بدن و اسهال

اسهال می‌تواند سبب ازدست‌دادن سریع مایعات بدن شود و بدن‌تان را در معرض کم‌آبی قرار دهد. اگر اسهال درمان نشود، عوارضی جدی به دنبال خواهد داشت. نشانه‌های کم‌آبی بدن عبارت‌اند از:

اگر فکر می‌کنید اسهال باعث کم‌‌آبی بدن‌تان شده، در اولین فرصت با پزشک خود تماس بگیرید.

اسهال در نوزادان و کودکان

در دوره نوزادی، اسهال یکی از بیماری‌های نگران‌کننده است. فقط یک روز اسهال می‌تواند منجر به کم‌آبی شدید بدن نوزاد شود. اگر علائم کم‌آبی بدن را در نوزادتان مشاهده کردید، با پزشک کودک‌تان یا اورژانس تماس بگیرید:

  • کم‌شدن ادرار
  • خشکی دهان
  • سردرد
  • خستگی
  • گریه‌های بدون اشک
  • خشکی پوست
  • گود و سیاه شدن زیرچشم‌
  • فرورفتگی ملاج
  • خواب‌آلودگی
  • بی‌قراری

اگر حتی یکی از جمله‌های زیر در مورد نوزادتان صدق می‌کند، به‌سرعت به مراکز درمانی مراجعه کنید:

  • نوزادم ۲۴ ساعت یا بیشتر، اسهال داشته است.
  • تب نوزادم ۳۹ درجه یا بالاتر است.
  • در مدفوع نوزادم خون دیده‌ام.
  • در مدفوع نوزادم چرک دیده‌ام.
  • مدفوع نوزادم تیره و قیری‌رنگ است.

همه این موارد نشانه‌ای از شرایط اورژانسی است.

دلیل اسهال چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک‌تان با انجام معاینه کامل و بررسی سابقه پزشکی شما، علت مشکل را مشخص خواهد کرد. همچنین ممکن است برایتان آزمایش خون و ادرار بنویسد.

امکان دارد پزشک‌تان از شما بخواهد آزمایش‌های بیشتری انجام دهید تا دلیل اسهال و سایر بیماری‌های مرتبط به آن را تشخیص دهد:

  • آزمایش پرهیز غذایی برای آگاهی از وجود حساسیت‌های غذایی
  • تصویربرداری از روده برای بررسی وجود التهاب و ناهنجاری‌های ساختاری
  • کشت مدفوع برای بررسی وجود باکتری‌، انگل یا علائم بیماری
  • انجام کولونوسکوپی برای بررسی علائم بیماری‌های مربوط به روده
  • انجام سیگموئیدوسکوپی برای بررسی علائم مربوط به بیماری‌های روده در رکتوم و قسمت انتهایی کولون.

در مواقعی که اسهال شدید یا مزمن دارید، انجام کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی برای تشخیص وجود بیماری‌های مربوط به روده، بسیار مفید است.

اسهال با چه روش‌هایی درمان می‌شود؟

برای درمان اسهال، معمولاً باید مایعات از‌دست‌رفته جبران شوند. پس کافی است مقادیر زیادی آب یا نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت، مانند نوشیدنی‌های ورزشی بنوشید.

در موارد حادتر، شاید لازم باشد مایعات را از طریق سرم (درمان وریدی) دریافت کنید. اگر علت اسهال، عفونت باکتریایی باشد، شاید داروی آنتی‌بیوتیک برایتان تجویز شود.

پزشک بر اساس عوامل زیر، روش درمان را تعیین می‌کند:

  • شدت اسهال و بیماری مرتبط
  • دفعات اسهال و بیماری مرتبط
  • درجه کم‌آبی بدن
  • سلامت عمومی
  • سابقه پزشکی
  • سن
  • توان تحمل داروها و مراحل درمانی مختلف
  • انتظار بهبود بیماری

چگونه می‌توانم از اسهال پیشگیری کنم؟

گرچه اسهال دلایل مختلفی دارد، می‌توان با انجام برخی اقدامات از ابتلا به آن پیشگیری کرد:

  • با شست‌وشوی مکرر وسایل پخت‌و‌پز و تمیز نگه‌داشتن فضای آشپزی، می‌توانید از بروز اسهال ناشی از مسمومیت غذایی پیشگیری کنید.
  • غذا را بلافاصله پس از آماده‌شدن مصرف کنید.
  • باقیمانده غذا را به‌موقع در یخچال قرار دهید.
  • همیشه غذای یخ‌زده را در یخچال یخ‌زدایی کنید.

پیشگیری از اسهال مسافرتی

با انجام اقدام‌های زیر می‌توانید هنگام مسافرت به کشورهای دیگر، از ابتلا به اسهال پیشگیری کنید:

  • می‌توانید از پزشک‌تان بخواهید در صورت امکان، برایتان آنتی‌بیوتیک تجویز کند. به این ترتیب، احتمال ابتلای شما به اسهال مسافرتی تا حد زیادی کم می‌شود.
  • از نوشیدن آب لوله‌کشی و خوردن یخ‌های قالبی و سبزیجات تازه‌ای که با آب لوله‌کشی شسته شده‌اند، خودداری کنید.
  • فقط از آب‌هایی که بسته‌بندی‌ شده‌اند استفاده کنید.
  • فقط غذاهای پخته بخورید.

جلوگیری از انتشار عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی

اگر مبتلا به اسهال ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی هستید، می‌توانید با شستن مکرر دست‌هایتان از انتقال آن به دیگران جلوگیری کنید. با آب و صابون، بیست ثانیه دست‌هایتان را بشویید. اگر شست‌وشوی دست‌ها ممکن نیست، از ماده ضدعفونی‌کننده دست استفاده کنید.

منبع: Healthline

 

مخاطب گرامی!

در اپلیکیشن بهزی همیشه می‌توانید با پزشک و درمانگر خود مشاوره کنید و از توصیه‌های درمانی برای بهبود کامل‌تر استفاده کنید.

از داروخانه آنلاین بهتیام نیز می‌توانید مکمل‌ها و محصولات سلامت موردنظر خود را آنلاین تهیه کنید. در مسیر سلامتی و خودمراقبتی همراه شما هستیم.

هشدار :

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزینی برای تشخیص و درمان توسط پزشک قلمداد شود. هرگز عمل به توصیه‌های پزشک را به‌دلیل مغایرت با مطالبی که می‌خوانید، به تأخیر نیندازید یا نادیده نگیرید.

تیم به‌کست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

11 خوراکی مفید برای تقویت مغز و حافظه

شنبه 4 بهمن 1399
کسی هست که از اهمیت مغز بی‌خبر باشد؟ مغز مرکز کنترل بدن است و در نتیجه، مسئولیت حفظ ضربان قلب، تنفس ریه‌ها، حرکت ماهیچه‌ها، احساس کردن و تفکر نیز بر عهده اوست.  به همین دلیل، باید به هر شکلی که می‌توانید هوای مغزتان را داشته باشید. مواد غذایی نقش مهمی‌ […]
ظرفی-از-سبزیجات-تازه
به‌کست