۱۱ ماده غذایی مفید برای کبد

کبد عضوی نیرومند و خستگی‌ناپذیر است. این عضو وظایف حیاتی متعددی را بر عهده دارد، از جمله تولید پروتئین، کلسترول و صفرا، و ذخیره­ ویتامین‌‌­ها، مواد معدنی و حتی کربوهیدرات‌­ها. به‌علاوه، سمومی مانند الکل، داروها و فرآورده‌های طبیعی تولیدشده در فرایند سوخت‌وساز بدن را تجزیه می­‌کند. واضح است که مراقبت از سلامت کبد، برای حفظ سلامت بدن ضروری است. در این مقاله با ۱۱ ماده غذایی مفید برای سالم نگه‌داشتن کبد آشنا می‌شوید.

قهوه

قهوه یکی از بهترین نوشیدنی­‌هایی است که می­‌توانید برای سلامت کبد بنوشید.

پژوهش‌ها نشان داده که نوشیدن قهوه از کبد در برابر بیماری محافظت می­کند، حتی در افرادی که از قبل مشکلات کبدی داشته‌اند.

برای مثال، یافته‌های علمی بارها نشان داده­ که نوشیدن قهوه، احتمال ابتلا به سیروز یا آسیب دائمی به کبد را در افراد مبتلا به بیماری مزمن کبدی کاهش می­‌دهد.

علاوه‌براین، نوشیدن قهوه می‌تواند احتمال ابتلا به نوع متداولی از سرطان کبد را کاهش دهد و تأثیر مثبتی بر بیماری‌های کبدی و التهاب آن داشته باشد.

حتی در افراد مبتلا به بیماری مزمن کبدی، نوشیدن قهوه با کاهش میزان مرگ‌ومیر همراه بوده است؛ کسانی که روزانه حداقل سه فنجان قهوه می‌­نوشند، بیش از سایرین از این مزیت آن بهره‌مند می‌شوند.

به نظر می‌­رسد دلیل مؤثر بودن قهوه، توانایی‌اش در جلوگیری از تجمع چربی و کلاژن، که دو شاخص اصلی بیماری کبد هستند باشد.

به‌علاوه، قهوه باعث کاهش التهاب و افزایش سطح آنتی­‌اکسیدان گلوتاتیون می‌­شود. آنتی‌اکسیدان‌ها رادیکال‌­های آزاد مضری را که به‌طور طبیعی در بدن تولید می‌­شوند و به سلول‌ها آسیب می‌زنند، خنثی می‌­کنند.

قهوه فواید زیادی برای همه اعضای بدن دارد، اما کبدتان بیش از بقیه اعضا از شما برای نوشیدن قهوه صبحگاهی ممنون خواهد بود.

چای

در مورد تأثیر مثبت چای بر سلامت بدن توافق‌نظر وجود دارد اما شواهد نشان می‌دهد این نوشیدنی مزایای ویژه‌ای برای کبد دارد.

پژوهشی که در ژاپن انجام شده نشان داده که نوشیدن ۱۰ فنجان چای سبز در روز، با بهبود نشانگرهای سلامت کبد مرتبط است.

بررسی بیماران مبتلا به کبد چرب غیرالکلی نیز نشان داده ۱۲ هفته نوشیدن چای سبز سرشار از آنتی‌اکسیدان­، سطح آنزیم­‌های کبد را بهبود می­‌بخشد و می‌­تواند استرس اکسیداتیو (عدم‌تعادل بین رادیکال‌های آزاد و آنتی‌­اکسیدان‌های بدن) و رسوبات چربی در کبد را کاهش دهد.

علاوه‌براین، مروری بر پژوهش‌های انجام‌شده نشان داده افرادی که چای سبز می­‌نوشند، کمتر به سرطان کبد مبتلا می‌شوند. پایین‌­ترین احتمال ابتلا به این سرطان، مربوط به افرادی بود که روزانه، چهار فنجان یا بیشتر چای سبز می‌نوشیدند.

تعدادی از پژوهش‌ها بر روی موش‌­های آزمایشگاهی نیز تأثیر مثبت عصاره­ چای سیاه و سبز را تأیید کرده‌اند.

برای مثال، نتایج پژوهشی روی موش­‌ها نشان داده که عصاره­ چای سیاه، بسیاری از تأثیرهای منفی رژیم غذایی پرچرب بر کبد را خنثی می­‌کند و نشانگرهای خونی سلامت کبد را بهبود می‌­بخشد.

گرچه، برخی افراد، به‌ویژه کسانی که مشکلات کبدی دارند، باید در مصرف مکمل چای سبز احتیاط کنند، زیرا چندین گزارش‌ در مورد آسیب کبدی ناشی از مصرف مکمل‌­های حاوی عصاره­ چای سبز وجود داشته است.

گریپ‌فروت

گریپ‌­فروت حاوی آنتی‌­اکسیدان­‌هایی است که از کبد محافظت می­‌کنند. دو آنتی‌­اکسیدان اصلی موجود در گریپ‌­فروت، نارینژنین و نارینژین است. چندین مطالعه روی حیوانات نشان داده که هر دوی آن‌ها به محافظت از کبد در برابر آسیب کمک می‌­کنند.

بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، گریپ‌­فروت به دو شیوه از کبد محافظت می­‌کند: ۱) کاهش التهاب و ۲) محافظت از سلول‌ها.

به‌علاوه، یافته‌های علمی نشان داده که این آنتی‌­اکسیدان‌­ها می‌­توانند پیشرفت فیبروز کبدی را کاهش دهند. این بیماری معمولاً پیامد التهاب مزمن است.

علاوه‌براین، در موش‌­هایی که با رژیم غذایی پرچرب تغذیه می‌­شدند، نارینژنین باعث کاهش مقدار چربی کبد و افزایش تعداد آنزیم‌­های لازم برای چربی­‌سوزی شد، که می‌­تواند از تجمع چربی اضافی جلوگیری کند.

و نکته آخر اینکه بررسی موش­‌های صحرایی نشان داده که نارینژین، توانایی سوخت‌وساز الکل را بهبود می‌­بخشد و برخی از اثرهای منفی الکل را خنثی می‌­کند.

تاکنون، پژوهش‌های انجام‌شده فقط بر روی اجزای تشکیل‌­دهنده­ گریپ‌­فروت بوده، نه خود گری‌پفروت یا آب آن. به‌علاوه، تقریباً همه این پژوهش‌ها روی حیوانات انجام شده است.

با وجود این، شواهد موجود نشان می­‌دهد که مصرف گریپ‌­فروت، روش خوبی برای سالم نگه‌داشتن کبد است زیرا از آسیب و التهاب آن پیشگیری می‌کند.

بلوبری و کرنبری

بلوبری و کرنبری منبع آنتوسیانین­ هستند؛ آنتوسیانین­ نوعی آنتی‌­اکسیدان است و رنگ متمایز انواع توت‌ نیز به دلیل وجود همین ماده است. بلوبری و کرنبری فواید بسیاری برای سلامت ما دارند.

چندین پژوهش روی حیوان‌ها نشان داده که میوه بلوبری و کرنبری، عصاره یا آب آن‌ها، می­‌تواند به سلامت کبد کمک کند.

بر اساس یافته‌های علمی، ۲۱ روز مصرف این میوه‌­ها از کبد در برابر آسیب محافظت می­‌کند. به‌علاوه، بلوبری به افزایش پاسخ سیستم ایمنی و آنزیم‌­های آنتی‌­اکسیدانی کمک می‌­کند.

در پژوهش دیگری مشخص شده انواع آنتی‌­اکسیدان­‌هایی که به‌طور معمول در انواع توت یافت می‌شود، باعث کندشدن روند شکل‌گیری تومور و فیبروز در کبد موش‌­ها می‌­شود.

از سوی دیگر، آزمایش‌های درون­‌کشتگاهی (برون‌تنی) نشان داده که عصاره­ بلوبری، رشد سلول‌های سرطانی کبد در انسان را سرکوب می‌­کند. با این ‌حال، لازم است پژوهش‌های بیشتری برای اطمینان از تکرارپذیری این تأثیر در بدن انسان انجام شود.

مصرف منظم این توت‌­ها روش خوبی برای تأمین آنتی‌­اکسیدان‌­های موردنیاز کبد و مراقبت از سلامت آن است.

انگور

انواع انگور، به‌ویژه انگور قرمز و بنفش، حاوی انواع مختلفی از ترکیب‌های گیاهی مفیدند. مشهورترین آن‌ها رزوراترول (resveratrol) است که فواید متعددی برای سلامت دارد.

نتایج پژوهش‌های متعددی که بر روی حیوان‌ها انجام شده نشان داده که انگور و آب انگور می­‌تواند برای کبد مفید باشد، فواید مختلفی از جمله کاهش التهاب، جلوگیری از آسیب و افزایش سطح آنتی‌اکسیدان‌ها.

پژوهش کوچکی با حضور افراد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی نشان داد که مصرف عصاره­ هسته­ انگور به‌مدت سه ماه، در بهبود عملکرد کبد مؤثر است.

اما ممکن است مصرف میوه انگور به‌اندازه مصرف عصاره آن مؤثر نباشد. پیش از توصیه به مصرف عصاره انگور برای مراقبت از کبد، لازم است پژوهش‌های بیشتری انجام شود.

با وجود این، یافته‌های علمی متعدد از پژوهش‌های حیوانی و چند پژوهش انسانی نشان می‌­دهد که انگور، دوست خوبی برای کبد است.

انجیر تیغی

انجیر تیغی که با نام انجیر هندی نیز شناخته می­‌شود، یکی از کاکتوس‌های خوراکی محبوب است. میوه و آب آن، طرفداران بسیاری دارد.

میوه این کاکتوس از مدت‌ها پیش در طب سنتی برای درمان زخم‌­ها، خستگی، زخم‌معده و بیماری کبدی مورد استفاده قرار می‌­گرفته است.

پژوهشی که در سال ۲۰۰۴ روی ۵۵ نفر انجام شده نشان می‌دهد عصاره­ این گیاه، علائم خماری ناشی از مصرف الکل را کاهش می‌­دهد. حالت‌تهوع، خشکی دهان و بی‌­اشتهایی شرکت‌کنندگانی که پیش از مصرف الکل، عصاره این میوه را خورده‌ بودند، کمتر بود.

پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که این تأثیرها ناشی از کاهش التهاب است که اغلب پس از نوشیدن الکل رخ می‌دهد.

پژوهش دیگری روی موش‌­ها نشان داد که مصرف عصاره­ انجیر تیغی، هم‌زمان با مصرف نوعی آفتکش که می‌­دانیم برای کبد مضر است، به عادی‌­سازی سطح آنزیم‌­ها و کلسترول خون کمک می‌کند. پژوهش‌های بعدی نیز به نتایج مشابهی دست یافتند.

مطالعه­ جدیدی روی موش­‌ها انجام شده تا تأثیر آب انجیر تیغی (به‌جای عصاره­ آن) را در مقابله با تأثیر منفی الکل بررسی کند. نتایج نشان داده که این آب­میوه، میزان آسیب اکسیداتیو و آسیب به کبد را پس از مصرف الکل کاهش می‌دهد و به پایدار نگه‌داشتن سطح آنتی‌­اکسیدان و التهاب کمک می­‌کند.

باید پژوهش‌های بیشتری روی نمونه‌های انسانی انجام شود، به‌ویژه در مورد مصرف میوه و آب انجیر تیغی به‌جای عصاره­ آن. با وجود این، پژوهش‌هایی که تابه‌حال انجام‌شده نشان می‌دهد این میوه، تأثیر مثبتی بر کبد دارد.

آب چغندر

آب چغندر منبع نیترات­ و آنتی‌اکسیدانی به نام بتالائین است که می‌تواند برای سلامت قلب مفید باشد و آسیب اکسیداتیو و التهاب را کاهش دهد.

منطقی است که فرض کنیم خوردن چغندر نیز تأثیر مشابهی خواهد داشت. با این‌ حال، در اکثر پژوهش‌ها از آب چغندر استفاده شده است. می‌توانید خودتان آب چغندر را در خانه بگیرید یا آن را خریداری کنید.

چندین پژوهش روی موش­‌ها نشان داده که آب چغندر باعث کاهش آسیب اکسیداتیو و التهاب کبد، و افزایش آنزیم­‌های طبیعی سم­‌زدایی می‌­شود.

گرچه نتیجه پژوهش با نمونه‌های حیوانی امیدوارکننده به نظر می­‌رسد، اما هنوز پژوهش مشابهی بر روی نمونه‌های انسانی انجام نشده است.

سایر فواید آب چغندر در پژوهش‌های حیوانی مشاهده شده و در پژوهش‌های انسانی نیز تأیید شده ­است. با‌ این ‌حال، برای تأیید فواید آب چغندر بر سلامت کبد انسان، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

سبزیجات چلیپایی

سبزیجات چلیپایی مانند کلم‌بروکسل، کلم‌بروکلی و برگ خردل به داشتن فیبر زیاد و طعم متمایز مشهور هستند و حاوی ترکیب‌های گیاهی بسیار مفیدند.

پژوهش بر روی نمونه‌های حیوانی نشان داده که عصاره­ کلم‌بروکسل و کلم‌بروکلی، سطح آنزیم­های سم‌­زدایی را افزایش می‌دهد و از کبد در برابر آسیب محافظت می‌­کند.

پژوهشی روی سلول‌های کبدی انسان نیز نشان داده که این تأثیر حتی با پختن کلم‌بروکسل نیز باقی می­‌ماند.

پژوهشی که در ۲۰۱۶ انجام شده نیز نشان داد موش‌هایی که با کلم‌بروکسل تغذیه می‌شوند، کمتر دچار تومور یا کبد چرب می‌شوند.

پژوهش‌های انسانی محدودی انجام شده اما تا اینجا به نظر می­‌رسد که سبزیجات چلیپایی، مواد غذایی مفیدی برای سلامت کبد هستند.

این سبزیجات را با سیر و آب‌لیمو یا سرکه­ بالزامیک، کمی تفت دهید و غذایی خوشمزه و سالم آماده کنید.

مغزها

مغزها سرشار از چربی و ترکیب‌های گیاهی مغذی از جمله ویتامین ای (E) هستند.

این ترکیب‌ها مزایای متعددی برای سلامت دارند، به‌ویژه برای سلامت قلب و احتمالاً، سلامت کبد.

نتایج پژوهشی در سال ۲۰۱۹ نشان داد هرچه میزان مصرف مغزها در رژیم غذایی بیشتر باشد، احتمال ابتلا به کبد چرب غیرالکلی کمتر می‌شود.

مطالعه مشاهده‌­ای دیگری نیز نشان داده مردانی که مقدار کمی مغز و تخمه­ می‌­خورند، در مقایسه با مردانی که مقادیر زیادی از آن‌ها را مصرف می‌کنند، بیشتر احتمال دارد به بیماری کبد چرب غیرالکلی مبتلا شوند.

برای نتیجه‌گیری دقیق‌تر، باید پژوهش‌های بیشتری انجام شود اما داده­‌های اولیه نشان می­‌دهد که مغزها گروه غذایی مهمی برای حفظ سلامت کبد هستند.

ماهی­‌های چرب

ماهی‌­های چرب حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستند، چربی­‌های سالمی که التهاب را کاهش می‌دهند و با کاهش احتمال بروز بیماری‌های قلبی مرتبط هستند.

نتایج پژوهشی در ۲۰۱۶ حاکی از آن بود که اسیدهای چرب امگا ۳ به کاهش چربی کبد و تری‌گلیسیرید در افراد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی و استئاتوهپاتیت غیرالکلی کمک می‌کند.

گرچه مصرف ماهی­‌های چرب سرشار از امگا ۳ برای کبد مفید به نظر می­‌رسد، اما صرف افزودن مقدار بیشتری چربی­ امگا ۳ به رژیم غذایی کافی نیست. نسبت چربی­‌های امگا ۳ به چربی‌­های امگا ۶ نیز اهمیت دارد.

اکثر آمریکایی‌­ها بیشتر از مقدار توصیه‌شده، چربی­‌های امگا ۶ مصرف می‌کنند؛ این چربی‌ها در بسیاری از روغن‌های گیاهی وجود دارد. بالابودن بیش‌ازحد نسبت امگا ۶ به امگا ۳ می­‌تواند باعث بروز بیماری‌های کبدی شود. پس بهتر است علاوه‌بر افزایش مصرف چربی‌های امگا ۳، مصرف چربی‌های امگا ۶ را کاهش دهید.

روغن‌زیتون

روغن‌زیتون به دلیل فواید زیادی که برای سلامت دارد، از جمله تأثیر مثبت آن بر سلامت قلب و سوخت‌وساز بدن، یکی از چربی‌های سالم به حساب می‌آید.

البته این روغن برای کبد نیز مفید است.

در پژوهشی با مقیاس کوچک که بر روی ۱۱ فرد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی انجام شد، مصرف روزانه یک قاشق چای‌خوری روغن‌زیتون، باعث بهبود سطح آنزیم‌­ها و چربی کبد شده بود.

به‌علاوه، این روغن سطح پروتئینی را که در بهبود سوخت‌وساز بدن نقش دارد، افزایش می‌­دهد.

انباشت چربی نیز در شرکت‌کنندگان پژوهش، کمتر و جریان خون در کبد بهتر شده بود.

چندین پژوهش جدید، تأثیر مصرف روغن‌زیتون در انسان را تأیید کرده‌اند، از جمله­ انباشت کمتر چربی در کبد، بهبود حساسیت به انسولین و بهبود سطح آنزیم‌­های کبدی در خون.

انباشت چربی در کبد بخشی از اولین مرحله­ بیماری کبد است. بنابراین، اثر مثبت روغن‌زیتون روی چربی کبد و سایر پیامدهای مثبتش، آن را به یکی از عناصر ارزشمند رژیم غذایی سالم تبدیل می‌­کند.

خلاصه اینکه…

کبد شما عضوی مهم با عملکردهای حیاتی متعدد است.

بنابراین منطقی است که برای محافظت از آن هر کاری می‌­توانید انجام دهید. تأثیر مثبت مواد غذایی که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد، در پژوهش‌های علمی تأیید شده است.

پیامدهای مثبت مصرف این مواد غذایی شامل کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های کبدی و سرطان کبد، افزایش سطح آنزیم‌­های آنتی‌­اکسیدانی و سم‌­زدایی، و محافظت در برابر سموم مضر است.

مصرف این مواد غذایی، روشی طبیعی و سالم برای حفظ سلامت و عملکرد مطلوب کبد است.

منبع: Healthline

 

مخاطب گرامی!

در اپلیکیشن بهزی همیشه می‌توانید با پزشک و درمانگر خود مشاوره کنید و از توصیه‌های درمانی برای بهبود کامل‌تر استفاده کنید.

از داروخانه آنلاین بهتیام نیز می‌توانید مکمل‌ها و محصولات سلامت موردنظر خود را آنلاین تهیه کنید. در مسیر سلامتی و خودمراقبتی همراه شما هستیم.

هشدار :

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزینی برای تشخیص و درمان توسط پزشک قلمداد شود. هرگز عمل به توصیه‌های پزشک را به‌دلیل مغایرت با مطالبی که می‌خوانید، به تأخیر نیندازید یا نادیده نگیرید.

تیم به‌کست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

بهداشت دهان و دندان: همه نکاتی که باید بدانید

دوشنبه 25 مرداد 1400
بهداشت دندان و دهان بخشی مهم از سلامت ماست. پیامد بی‌توجهی به بهداشت دهان و دندان، پوسیدگی دندان‌ها و ابتلا به بیماری‌های لثه است. همچنین با بیماری‌های قلبی، سرطان و دیابت نیز مرتبط دانسته شده است. حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها یک تلاش مادام العمر است. هرچه زودتر به اصول […]
بیماری-لبخند-زده-و-دندانپزشک-دندانهایش-را-معاینه-میکند
به‌کست