معضلی به نام چاقی: رژیم غذایی یا جراحی؟!

زندگی ماشینی، کامپیوتری و بدون تحرک امروزی جای خودش را به زندگی پرتحرک قدیم داده و این تغییرات اجتناب‌ناپذیر، به‌مرور سبب شده سلامت افراد مورد تهدید قرار بگیرد. بنابراین، چاقی پدیده عجیبی نیست اگر تن به همه فاکتورهای زندگی امروزی دهیم!

دلایل ابتلا به چاقی

امروزه چاقی یکی از مهم‌ترین بیماری‌های قرن به شمار می‌آید و به یک معضل جهانی تبدیل شده است.  از عوامل ایجاد چاقی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ژنتیک: گروهی از افراد به علت ساختار ژنتیکی‌شان با احتمال بیشتری به چاقی مبتلا می‌شوند.
  • عادات غذایی غلط: عادت کرده‌ایم که همراه با دیدن فوتبال تخمه بشکنیم. خیلی‌اوقات برای شاد کردن فرزندان‌مان یا حتی به‌عنوان جایزه، برایشان پفک، چیپس و سایر تنقلات می‌خریم. عادت داریم حتماً بشقاب غذایمان را تا آخر بخوریم! و این عادات غذایی غلط، بذر چاقی را در بدن ما می پرورانند.
  • عوامل روانی: گروهی از افراد ممکن است در شرایط استرس‌زا غذای بیشتری بخورند و این موضوع می‌تواند باعث افزایش وزن و چاقی آنها شود.
  • عوامل محیطی: تلویزیون را روشن می‌کنیم و دائم تبلیغ نوشابه و تنقلات می‌بینیم یا عادت کرده‌ایم برای مهمانی‌ها غذای زیاد و متنوع درست کنیم و تنها تفریح‌مان خوردن باشد. این یعنی فراهم کردن مقدمات لازم برای اضافه‌وزن و چاقی.
  • کم‌تحرکی: برای رفتن به مغازه‌ای که در نزدیکی خانه ماست از ماشین استفاده می‌کنیم یا علی‌رغم اینکه می‌توانیم با دوچرخه سر کار برویم، از ماشین استفاده می‌کنیم.
  • اختلالات هورمونی: گروهی از اختلال‌های هورمونی مانند اختلال‌های غده تیروئید می‌توانند تأثیر مستقیمی روی وزن داشته باشند.
  • داروها: برخی از داروها مانند گروهی از داروهای اعصاب، ضدتشنج، آرام‌بخش‌ها، ضدافسردگی، نیاز به مواد قندی را افزایش می‌دهند و در نتیجه، باعث افزایش وزن می‌شوند.

خوراکی‌هایی که ما را چاق می‌کنند

 

چاقی چه خطراتی دارد؟

چاقی فقط به افزایش وزن محدود نمی‌شود. بالا بودن نسبت چربی به عضله می‌تواند علاوه بر استخوان‌ها، به اندام‌های داخلی نیز آسیب برساند. به‌علاوه، می‌تواند باعث افزایش التهاب در بدن شود و تصور می‌شود التهاب یکی از عواملی است که احتمال بروز سرطان را افزایش می‌دهد. عدم درمان چاقی می تواند یک عامل بالقوه مهم برای ابتلا به بیماری های زیر باشد:

نخست سبک زندگی‌تان را تغییر دهید!

بهترین راه درمان چاقی، پیروی از رژیم غذایی متعادل، انتخاب وعده‌های غذایی سالم، کم‌کالری و در عین حال مغذی، رفتارهای غذایی صحیح (شتاب‌زده غذانخوردن، رعایت نظم وعده‌های غذایی و …) و ورزش منظم است. برای ایجاد این تغییر باید:

  • از رژیم غذایی متعادل و کنترل‌شده از نظر کالری، به صورت اصولی و زیر نظر متخصصین تغذیه پیروی کنید. هرگز خودسرانه رژیم نگیرید!
  • فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی سریع، دویدن، شنا یا تنیس را به مدت ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه (۲٫۵ تا ۵ ساعت) در هفته انجام دهید.
  • به‌آرامی غذا بخورید و از موقعیت‌هایی که ممکن است وسوسه‌کننده و عاملی برای پرخوری‌تان باشد، اجتناب کنید.

مصرف دارو زیر نظر پزشک

اگر تغییر شیوه زندگی به‌تنهایی به کاهش وزن کمک نکند، ممکن است پزشک درمان‌های دارویی از جمله مصرف داروهای مختل‌کننده جذب چربی را به شما توصیه کند. لازم به ذکر است انتخاب دارو بر عهده پزشک و متخصصین تغذیه است و هرگز نباید به پیشنهاد دوستان و آشنایان، اقدام به خرید هرگونه محصولات لاغری کنید. در برخی موارد نیز، جراحی کاهش وزن توصیه می شود.

جراحی یکی از روش‌های درمان چاقی است اما اولین اقدام نیست!

این روز‌ها تعداد بیشتری از افراد در تلاش برای کاهش وزن در کوتاه‌ترین زمان ممکن و بهتر کردن ساختار بدنی‌شان، زیر تیغ جراحی‌های لاغری می‌روند. بای‌پس معده، اسلیو معده و سایر جراحی‌هایی که به‌منظور کاهش وزن انجام می‌شوند، روی‌هم‌رفته «جراحی باریاتریک» یا «جراحی لاغری» نامیده می‌شوند که در ادامه رایج‌ترین آن‌ها را معرفی خواهیم کرد. این جراحی‌ها می‌توانند در بلندمدت باعث کاهش وزن شوند، اما برای همه افراد مناسب نیستند! معمولاً پس از تلاش مداوم برای کاهش وزن و بی‌نتیجه ماندن تلاش‌ها، انجام جراحی لاغری به بیمار پیشنهاد می‌شود. میزان کاهش وزن به نوع جراحی و میزان ایجاد تغییر در عادت‌های روزمره شما بستگی دارد. ممکن است در عرض دو سال، نیمی از وزن اضافی یا حتی بیشتر از آن را کم کنید. جراحی های لاغری علاوه بر کاهش وزن، می‌توانند مشکلات مرتبط با اضافه‌وزن مانند بیماری قلبی و سکته مغزی، فشار خون بالا، بیماری کبد چرب غیرالکلی، آپنه خواب و دیابت نوع دو را بهبود دهند یا حتی برطرف کنند.

جراحی لاغری برای هر کسی مناسب نیست!

نباید فراموش کرد که جراحی‌های لاغری به افرادی توصیه می‌شود که با اصلاح سبک زندگی، رعایت رژیم غذایی و ورزش، موفق به کاهش وزن نبوده اند و اضافه‌وزن، تهدیدی برای سلامتی‌شان محسوب می‌شود.

جراحی باریاتریک معمولاً به چنین افرادی توصیه می‌شود:

  • شاخص توده بدنی آن‌ها۴۰ یا بالاتر باشد (چاقی شدید)
  • شاخص توده بدنی آن‌ها بین ۳۵ تا ۳۹.۹ قرار بگیرد؛ یعنی چاق باشند و از عوارض جدی مربوط به اضافه‌وزن مانند دیابت نوع دو، فشار خون بالا یا وقفه تنفسی شدید در خواب رنج ببرند. اگر شاخص توده بدنی بین ۳۰ تا ۳۴ باشد و اضافه‌وزن، مشکلات جدی ایجاد کرده باشد، ممکن است انجام برخی از جراحی‌های کاهش وزن به شما پیشنهاد شود.

نباید فراموش کرد که جراحی به‌تنهایی نتیجه ایدئالی نخواهد داشت، مگر اینکه عادات تغذیه‌ای بیمار به نحو مناسب تغییر کند، فعالیت بدنی او افزایش یابد و آمادگی مراقبت‌های طولانی‌مدت پس از عمل (تحت نظر تیم درمانی چاقی) را داشته باشد.

انواع مختلف جراحی‌ لاغری

جراحی بای‌پس معده به روش Roux-en-Y

در این روش، بخش کوچکی در قسمت بالای معده ایجاد می‌شود و تنها این بخش کوچک می‌تواند غذایی که مصرف می‌کنید را در خود نگه دارد. بنابراین مقدار غذایی که مصرف می‌کنید محدود می‌شود. قسمت جدید به روده متصل شده و غذا مستقیماً از این قسمت به روده منتقل می‌شود. به دلیل کوتاه شدن ارتباط معده و مری، کالری (انرژی) و مواد مغذی کمتری جذب می شود. این روش برای افراد به افراد با شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر از ۴۰ توصیه می‌شود. اگر این عدد بین ۳۵ تا ۳۹٫۹ باشد و بیمار به دیابت نوع دو، فشار خون بالا یا مشکلات تنفسی حین خواب مبتلا باشد، ممکن است این جراحی با نظر پزشک برایش تجویز شود.

قبل-و-بعد-جراحی-بای-پس-معده-روش-rroux-en-y

جراحی اسلیو معده یا گاسترکتومی اسلیو عمودی

در این روش، جراح بخش بزرگی از معده را برمی‌دارد. بخش باقی‌مانده معده تقریباً به اندازه یک موز است و مصرف مقدار محدودی غذا باعث پر شدن و احساس سیری خواهد شد.

معده-ای-که-پس-از-جراحی-بخشی-از-آن-برداشته-شده

حلقه‌گذاری قابل تنظیم معده (باندینگ معده به روش لاپاروسکوپی) یا لاپ‌باند

در این روش، یک حلقه قابل تنظیم از جنس سیلیکون که در داخل آن یک بالون کوچک قرار دارد و قابل باد شدن است، از طریق لاپاروسکوپی در قسمت فوقانی معده قرار می‌گیرد. بدین ترتیب، کیسه کوچکی در قسمت بالای معده ایجاد می‌شود. سپس پورت تزریق زیر پوست شکم قرار داده می‌شود که از طریق لوله باریکی به حلقه متصل است. با تزریق مایع از زیر جلد به داخل پورت، بالون باد شده و دهانه خروجی قسمت فوقانی معده تنگ می‌شود. در نتیجه این جراحی، میزان غذایی که می خورید محدود شده، تخلیه معده کند می‌شود و زودتر احساس سیری می‌کنید اما میزان جذب مواد مغذی و کالری کم نمی‌شود.

باندینگ-معده-به-روش-لاپاروسکوپی

 

 

خلاصه اینکه…

چاقی معضلی جهانی است و نیازمند توجه. اصلاح سبک زندگی و تغییر عادت‌های غذایی و ورزش منظم، می‌تواند به کاهش وزن کمک کند. درمان‌های دارویی نیز از گزینه‌های دیگری است که باید با نظر پزشک دنبال شود. نباید فراموش کرد که جراحی باریاتریک یا لاغری برای هر فردی که اضافه‌وزن دارد مناسب نیست و غربالگری گسترده‌ای برای اطمینان از مناسب بودن این جراحی انجام می‌شود. انجام جراحی برای دستیابی به وزن مناسب حتماً باید با نظر پزشک تجویز و انجام شود و تشخیص اینکه فردی به جراحی نیاز دارد یا خیر، فقط با پزشک معالج است. بسته به وضیعت سلامت، شاخص توده بدن، عادات غذایی، جراحی‌های قبلی و عوارض روش‌های مختلف جراحی، پزشک شما مناسب‌ترین روش را به شما پیشنهاد خواهد کرد.

منابع: MayoClinic, Healthline

 

مخاطب گرامی!

در اپلیکیشن بهزی همیشه می‌توانید با پزشک و درمانگر خود مشاوره کنید و از توصیه‌های درمانی برای بهبود کامل‌تر استفاده کنید.

از داروخانه آنلاین بهتیام نیز می‌توانید مکمل‌ها و محصولات سلامت موردنظر خود را آنلاین تهیه کنید. در مسیر سلامتی و خودمراقبتی همراه شما هستیم.

هشدار :

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزینی برای تشخیص و درمان توسط پزشک قلمداد شود. هرگز عمل به توصیه‌های پزشک را به‌دلیل مغایرت با مطالبی که می‌خوانید، به تأخیر نیندازید یا نادیده نگیرید.

تیم به‌کست

یک دیدگاه برای “معضلی به نام چاقی: رژیم غذایی یا جراحی؟!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

لایو 41 بهزی: جراحی چاقی با دکتر محمد یرانی

پنج‌شنبه 25 شهریور 1400
تیم بهزی تلاش می‌کند در کنار آموزش بیمار، پایش مسیر بهبود و پیگیری درمان (فالوآپ) او، از بهترین روش‌های خود مراقبتی و درمان بیماری‌های مختلف در سراسر جهان آگاه باشد. در همین راستا در کنار ارائه خدمات روزانه به بیماران در اپلیکیشن کاربر و بیمار، آخرین یافته‌ها و اطلاعات جدید […]
به‌کست